Category : Sygnalista

Sygnanet i Komputronik – rozpoczeliśmy współpracę!

Sygnanet i Komputronik – rozpoczeliśmy współpracę!

Miło nam poinformować o nowym partnerstwie: Sygnanet dołączył do portfolio produktów oferowanych przez Grupę Komputronik!

Grupa Komputronik istnieje na rynku od ponad 20 lat. To jeden z największych dostawców sprzętu elektronicznego w Polsce, który w swojej ofercie posiada ponad 100 tys. produktów m.in. w kategoriach smartfony, laptopy, akcesoria gamingowe, smartwatche i akcesoria, małe AGD, Smart Home i Sezonowe. Dodatkowo Komputronik zapewnia pełną dostępność, szybki serwis i profesjonalną obsługę oraz oferuje szeroki wachlarz usług dodatkowych (usługi finansowe, serwisowe, około sprzedażowe i serwerowe). Połączenie różnych kompetencji w ramach jednej Grupy pozwala wesprzeć klienta na wielu płaszczyznach.


Możemy pomóc Ci wdrożyć prosty system do sygnalizowania nieprawidłowości w Twojej firmie. Napisz do nas na kontakt@sygnanet.pl

Category : Sygnalista

Sygnalista to nie donosiciel. Pobierz: Praktyczny przewodnik po Dyrektywie o ochronie sygnalistów

Sygnalista to nie donosiciel. Pobierz: Praktyczny przewodnik po Dyrektywie o ochronie sygnalistów

Czy wiesz, że już w czasach I Rzeczpospolitej nagradzano donosicieli? Konfiskowano ziemie fałszywych szlachciców na rzecz informatora. Donos ma w Polsce historię długą i niehonorową, dzielił społeczeństwo i powodował utratę zaufania.

Jednak w ostatnich latach o donosie zaczyna się mówić w innym kontekście. Być może słyszałeś o angielskim słowie whistleblowing czyli w luźnym tłumaczeniu „dmuchanie w gwizdek”, alarmowanie o naruszeniach, które mają miejsce w środowisku zawodowym.   

Whistleblower (po polsku sygnalista) nie działa we własnym interesie, lecz kieruje nim dobro wspólne. Ochroną sygnalistów przed działaniami odwetowymi zajęła się Unia Europejska. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa UE (potocznie zwana Dyrektywą o ochronie sygnalistów), nakłada na przedsiębiorców m.in. obowiązek wprowadzenia anonimowego kanału wewnętrznego umożliwiającego zgłaszanie niepokojących zjawisk.

W gestii pracodawcy leży stworzenie odpowiednich warunków do tego, aby sygnalista preferował wewnętrzny kanał do zgłaszania nieprawidłowości, ponieważ Dyrektywa nie nakłada na sygnalistów obowiązku skorzystania w pierwszej kolejności właśnie z tego kanału (mogą przecież opisać naruszenia na forach internetowych, w mediach społecznościowych, prasie, telewizji, zgłosić je do Państwowej Inspekcji Pracy).

Więcej na ten temat dowiesz się z naszego przewodnik po Dyrektywie o ochronie sygnalistów


Możemy pomóc Ci wdrożyć prosty system do sygnalizowania nieprawidłowości w Twojej firmie. Napisz do nas na kontakt@sygnanet.pl

Category : Sygnalista

Procedura anonimowego zgłaszania naruszeń – obowiązkowy środek bezpieczeństwa według Ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Procedura anonimowego zgłaszania naruszeń – obowiązkowy środek bezpieczeństwa według Ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Zgodnie z Ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, instytucje finansowe są zobowiązane do wprowadzenia środków bezpieczeństwa finansowego poprzez wdrożenie wewnętrznej procedury anonimowego zgłaszania naruszeń przepisów wspomnianej ustawy.  

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie instytucje zobowiązane są do wprowadzenia procedury anonimowego zgłaszania naruszeń
  • Jak wdrożyć taką procedurę zgodnie z ustawą
  • Jakie kary nałożone zostaną na instytucje, które nie dopełnią obowiązku ustawowego

Jakie instytucje zobowiązane są do wprowadzenia procedury anonimowego zgłaszania naruszeń

Zgodnie z artykułem 2. 1. Ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu instytucjami zobowiązanymi do wprowadzenia procedury anonimowego zgłaszania naruszeń są:

  • banki krajowe, oddziały banków zagranicznych, oddziały instytucji kredytowych, instytucje finansowe mające siedzibę na terytorium RP oraz oddziały instytucji finansowych niemających siedziby na terytorium RP;
  • spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe oraz Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa;
  • krajowe instytucje płatnicze, krajowe instytucje pieniądza elektronicznego, oddziały unijnych instytucji płatniczych, oddziały unijnych i zagranicznych instytucji pieniądza elektronicznego, małe instytucje płatnicze, biura usług płatniczych oraz agenci rozliczeniowi;
  • firmy inwestycyjne, banki powiernicze oraz oddziały zagranicznych firm inwestycyjnych prowadzące działalność na terytorium RP;
  • zagraniczne osoby prawne prowadzące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską oraz towarowe domy maklerskie;
  • spółki prowadzące rynek regulowany – w zakresie, w jakim prowadzą platformę aukcyjną;
  • fundusze inwestycyjne, alternatywne spółki inwestycyjne, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, zarządzający ASI, oddziały spółek zarządzających oraz oddziały zarządzających z Unii Europejskiej znajdujące się na terytorium RP;
  • zakłady ubezpieczeń;
  • Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A.;
  • przedsiębiorcy prowadzący działalność kantorową;
  • podmioty prowadzące działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług w zakresie: wymiany pomiędzy walutami wirtualnymi i środkami płatniczymi, wymiany pomiędzy walutami wirtualnymi, pośrednictwa w wymianie, prowadzenia rachunków;
  • notariusze w zakresie czynności dokonywanych w formie aktu notarialnego, obejmujących: przeniesienie własności wartości majątkowej, w tym sprzedaż, zamianę lub darowiznę ruchomości lub nieruchomości, zawarcie umowy działu spadku, zniesienia współwłasności, dożywocia, renty w zamian za przeniesienie własności nieruchomości oraz o podział majątku wspólnego, przeniesienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, prawa użytkowania wieczystego oraz ekspektatywy odrębnej własności lokalu, wniesienie wkładu niepieniężnego po założeniu spółki, zawarcie umowy dokumentującej wniesienie lub podwyższenie wkładów do spółki albo wniesienie lub podwyższenie kapitału zakładowego, przekształcenie lub połączenie spółek, zbycie przedsiębiorstwa, zbycie udziałów w spółce;
  • adwokaci, radcowie prawni, prawnicy zagraniczni, doradcy podatkowi w zakresie, w jakim świadczą na rzecz klienta pomoc prawną lub czynności doradztwa podatkowego dotyczące: kupna lub sprzedaży nieruchomości, przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, zarządzania środkami pieniężnymi, instrumentami finansowymi lub innymi aktywami klienta, zawierania umowy o prowadzenie rachunku bankowego, rachunku papierów wartościowych lub wykonywania czynności związanych z prowadzeniem tych rachunków, wnoszenia wkładu do spółki kapitałowej lub podwyższenia kapitału zakładowego spółki kapitałowej, tworzenia, prowadzenia działalności lub zarządzania spółkami kapitałowymi lub trustami;
  • doradcy podatkowi oraz biegli rewidenci;
  • przedsiębiorcy świadczący usługi polegające na: tworzeniu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, pełnieniu funkcji członka zarządu lub umożliwianiu innej osobie pełnienia tej funkcji lub podobnej funkcji w osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, zapewnianiu siedziby, adresu prowadzenia działalności lub adresu korespondencyjnego oraz innych pokrewnych usług osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, działaniu lub umożliwieniu innej osobie działania jako powiernik trustu, który powstał w drodze czynności prawnej, działaniu lub umożliwieniu innej osobie działania jako osoba wykonująca prawa z akcji lub udziałów na rzecz podmiotu innego niż spółka notowana na rynku regulowanym podlegającym wymogom dotyczącym ujawniania informacji zgodnie z prawem Unii Europejskiej lub podlegająca równoważnym standardom międzynarodowym;
  • podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych;
  • pośrednicy w obrocie nieruchomościami;
  • operatorzy pocztowi;
  • podmioty prowadzące działalność w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach;
  • fundacje w zakresie, w jakim przyjmują lub dokonują płatności w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, bez względu na to, czy płatność jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane;
  • stowarzyszenia posiadające osobowość prawną w zakresie, w jakim przyjmują lub dokonują płatności w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, bez względu na to, czy płatność jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane;
  • przedsiębiorcy w zakresie, w jakim przyjmują lub dokonują płatności za towary w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, bez względu na to, czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane;
  • przedsiębiorcy w zakresie, w jakim prowadzą działalność polegającą na udostępnianiu skrytek sejfowych, oraz oddziały przedsiębiorców zagranicznych prowadzące taką działalność na terytorium RP;
  • instytucje pożyczkowe.

Jak wdrożyć taką procedurę zgodnie z ustawą

Wymienione instytucje są zobowiązane do opracowania i wdrożenia wewnętrznej procedury anonimowego zgłaszania przez pracowników (lub inne osoby wykonujące czynności na rzecz tych instytucji) naruszeń przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Procedura anonimowego zgłaszania naruszeń określa: 

  • osobę odpowiedzialną za odbieranie zgłoszeń;
  • sposób odbierania zgłoszeń;
  • sposób ochrony pracownika dokonującego zgłoszenia, zapewniający co najmniej ochronę przed działaniami o charakterze represyjnym, dyskryminacją lub innymi rodzajami niesprawiedliwego traktowania;
  • sposób ochrony danych osobowych pracownika dokonującego zgłoszenia oraz osoby, której zarzuca się dokonanie naruszenia, zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych;
  • zasady zachowania poufności w przypadku ujawnienia tożsamości osób zgłaszających naruszenia;
  • rodzaj i charakter działań następczych podejmowanych po odebraniu zgłoszenia;
  • termin usunięcia przez instytucje obowiązane danych osobowych zawartych w zgłoszeniach.

Przy opracowaniu i wdrażaniu wewnętrznej procedury anonimowego zgłaszani naruszeń, warto wziąć pod uwagę przepisy Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej (tzw. Dyrektywa o ochronie sygnalistów). Prawo unijne zacznie obowiązywać w Polsce już grudniu 2021 roku, dlatego instytucje które już teraz oprą swoje procedury o przepisy zawarte we wspomnianej Dyrektywie nie będą musiały wprowadzać korekt w przyszłości.

Dyrektywa o ochronie sygnalistów zakłada stworzenie kanału wewnętrznego w organizacji, który chroni tożsamość sygnalisty przed ujawnieniem, umożliwia poufną komunikację ze zgłaszającym oraz bezpieczne przechowywanie i archiwizowanie zgłoszeń i dokumentacji.

Dyrektywa wymaga także, aby zgłaszający otrzymał potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia w terminie 7 dni oraz informację o podjętych lub planowanych działaniach wraz z uzasadnieniem w terminie do 3 miesięcy.

Celem Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej jest zapewnienie zgłaszającym ochrony przed szeroko rozumianymi działaniami odwetowymi, takimi jak: bezpodstawnemu zakończeniu stosunku pracy, odmowie przedłużenia stosunku pracy lub blokowaniu możliwości zatrudnienia u innych pracodawców, sabotowaniu ścieżki rozwoju kariery zawodowej, podważeniu wiarygodności zgłaszającego.

Jakie kary nałożone zostaną na instytucje, które nie dopełnią obowiązku ustawowego

Instytucje zobowiązane są do wprowadzenia procedury anonimowego zgłaszania naruszeń, które nie dopełnią obowiązkuwdrożenia wewnętrznej procedury anonimowego zgłaszania naruszeń przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu podlegają karze administracyjnej.

Zgodnie z Art. 150. 1. karami administracyjnymi są:

  • publikacja informacji o instytucji obowiązanej oraz zakresie naruszenia przepisów ustawy przez tę instytucję w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych;
  • nakaz zaprzestania podejmowania przez instytucję obowiązaną określonych czynności;
  • cofnięcie koncesji lub zezwolenia albo wykreślenie z rejestru działalności regulowanej;
  • zakaz pełnienia obowiązków na stanowisku kierowniczym przez osobę odpowiedzialną za naruszenie przez instytucję obowiązaną przepisów ustawy, przez okres nie dłuższy niż rok;
  • kara pieniężna.

Sygnanet – anonimowy, bezpieczny i prosty w obsłudze system przyjmowania zgłoszeń od sygnalistów

Sygnanet to całkowicie anonimowe narzędzie umożliwiające zgłoszenie naruszeń zgodnie z Ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Pozwala chronić tożsamość zgłaszającego i umożliwia korespondencję bez naruszenia jego anonimowości.

Wygodny i prosty w obsłudze Sygnanet, podczas procesu rejestracji tworzy dedykowaną stronę internetową dla Twojej instytucji. Jej adres możesz udostępnić pracownikom i innym osobom wykonującym czynności na rzecz Twojej organizacji. Dedykowana strona dla pracowników służy do przekazywania anonimowych zgłoszeń i dalszej korespondencji z Tobą.

Ty jako organizacja otrzymasz dostęp do specjalnego panelu umożliwiającego odbiór wiadomości i korespondencję ze zgłaszającym, a także bezpieczną archiwizację zgłoszeń w postaci szyfrowanej. 

Korzystanie z systemu Sygnanet nie wymaga żadnej wiedzy technicznej i jest proste w użyciu.

Pobierz ebook: Procedura anonimowego zgłaszania naruszeń – obowiązkowy środek bezpieczeństwa według Ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Te artykuły mogą być dla Ciebie przydatne:

Możemy pomóc Ci wdrożyć prosty system do sygnalizowania nieprawidłowości w Twojej firmie. Napisz do nas na kontakt@sygnanet.pl

Category : Sygnalista

Dyrektywa o ochronie sygnalistów – FAQ

Dyrektywa o ochronie sygnalistów – FAQ

Co to jest Dyrektywa o ochronie sygnalistów?

Dyrektywa o ochronie sygnalistów to potoczna nazwa Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej. Dyrektywa ta została opublikowana 26 listopada 2019 roku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i weszła w życie 17 grudnia tego samego roku. Tym samym – od grudnia 2019 roku – państwa członkowskie UE mają dwa lata na wdrożenie w krajowych porządkach prawnych regulacji przewidujących nowe obowiązki dla przedsiębiorców w zakresie obsługi i ochrony sygnalistów.

Kim jest sygnalista?

Sygnalista to osoba, która ujawnia działania niezgodne z prawem w swoim środowisku zawodowym. 

Sygnalistą może zostać:

  • każdy pracownik, niezależnie od podstawy zatrudnienia (także osoby samozatrudnione, stażyści, wolontariusze),
  • członek struktury korporacyjnej spółki (także udziałowcy, akcjonariusze, członkowie organów zarządzających i nadzorczych),
  • pracownik zewnętrzny (wykonawca, podwykonawca, dostawca).

Dana osoba zostaje sygnalistą gdy zgłosi naruszenie w kontekście związanym z pracą. Ten kontekst rozumiany jest bardzo szeroko i obejmuje także proces rekrutacji, negocjację umowy, jak również zgłoszenia dokonywane po wygaśnięciu stosunku prawnego.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej dąży do objęcia ochroną przed działaniami odwetowymi osoby, które takie nieprawidłowości zgłaszają.

Należy pamiętać, że uruchomienie mechanizmów ochrony uzależnione jest od dobrej wiary sygnalisty. Oznacza to, że przekonanie o prawdziwości zgłaszanych informacji i ich związku z zakresem przedmiotowym Dyrektywy muszą być uzasadnione.

Czy Dyrektywa w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej chroni tylko sygnalistów?

Nie, Dyrektywa w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej dodatkowo chroni rodzinę i inne osoby związane z sygnalistą, którym grożą negatywne konsekwencje związane ze zgłoszeniem nieprawidłowości. Przysługuje im analogiczna ochrona, co sygnaliście.

Jakie naruszenia może zgłosić sygnalista?

Zakres przedmiotowy Dyrektywy w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej dotyczy naruszeń w dziedzinach:

  • zamówień publicznych,
  • usług, produktów i rynków finansowych oraz zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu,
  • bezpieczeństwa produktów i ich zgodności z wymogami,
  • bezpieczeństwa transportu,
  • ochrony środowiska,
  • ochrony radiologicznej i bezpieczeństwa jądrowego,
  • bezpieczeństwa żywności i pasz, zdrowia i dobrostanu zwierząt,
  • zdrowia publicznego,
  • ochrony konsumentów,
  • ochrony prywatności i danych osobowych oraz bezpieczeństwa sieci i systemów informacyjnych.

Jak wyglądać system zgłaszania naruszeń przez sygnalistów zgodny z Dyrektywą w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej?

Dyrektywa przewiduje trzy sposoby zgłaszania naruszeń przez sygnalistów:

  • kanały wewnętrzne umożliwiające zgłoszenie w ramach struktur danej organizacji (sektor publiczny i prywatny),
  • kanały zewnętrzne w ramach wyznaczonych w tym celu organów administracji publicznej,
  • podanie informacji o naruszeniach do wiadomości publicznej.

Dyrektywa faworyzuje kanały wewnętrzne umożliwiające zgłoszenie w ramach struktur danej organizacji, ale decyzja o tym, który kanał informowania zostanie wybrany należy do sygnalisty. Tym samym to na przedsiębiorcy leży ciężar ukształtowania takiej procedury zgłaszania nieprawidłowości i kultury organizacji opartej na zaufaniu, aby sygnaliści preferowali kanały wewnętrzne przed organami publicznymi i mediami.

W jaki sposób Dyrektywa w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej chroni sygnalistów?

Celem Dyrektywy w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej jest zapewnienie sygnalistom ochrony przed szeroko rozumianymi działaniami odwetowymi, m.in.:

  • bezpodstawnemu zakończeniu stosunku pracy,
  • odmowie przedłużenia stosunku pracy lub blokowaniu możliwości zatrudnienia u innych pracodawców,
  • sabotowaniu ścieżki rozwoju kariery zawodowej,
  • podważeniu wiarygodności sygnalisty.

Jakie zmiany czekają przedsiębiorców w związku z Dyrektywą w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej?

Przede wszystkim jest to dostosowanie lub utworzenie w strukturach wewnętrznych kanałów i procedur zgłaszania nieprawidłowości. Obowiązek ten obejmie podmioty zatrudniające co najmniej 50 pracowników. Przedsiębiorca może w tym celu zlecić obsługę systemu zgłoszeniowego podmiotowi zewnętrznemu.

Taki kanał musi chronić tożsamość sygnalisty przed ujawnieniem. Zakłada poufność komunikacji z sygnalistą, planowanie czynności wyjaśniających w taki sposób, aby nie naprowadzić osób trzecich na źródło informacji, bezpieczne przechowywanie i archiwizowanie zgłoszeń i dokumentacji.

Dyrektywa wymaga również, aby sygnalista otrzymał potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia w terminie 7 dni oraz informację o podjętych lub planowanych działaniach wraz z uzasadnieniem w terminie do 3 miesięcy.

Dodatkowo przedsiębiorcy powinni poinformować pracowników o zasadach korzystania z zewnętrznych kanałów zgłoszeniowych.

Kiedy Dyrektywa w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej zacznie obowiązywać w Polsce?

Państwa członkowskie otrzymały dwuletni termin na implementację Dyrektywy (od grudnia 2019 roku). Mniejsze przedsiębiorstwa (zatrudniające do 250 osób) otrzymają dodatkowe dwa lata na adaptację przepisów.


Możemy pomóc Ci wdrożyć prosty system do sygnalizowania nieprawidłowości w Twojej firmie. Napisz do nas na kontakt@sygnanet.pl

Category : Sygnalista

Kim jest sygnalista?

Kim jest sygnalista?

Sygnalista w świetle definicji

Popularna Wikipedia, definiuje sygnalistę jako „demaskatora” – osobę nagłaśniającą działalność, która według niej jest najprawdopodobniej nielegalna lub nieuczciwa.

Fundacja im. Stefana Batorego formułuje status sygnalisty poprzez zadawanie pytań:

  • Czy jestem sygnalistą?
  • Czy nieprawidłowości lub wątpliwości etyczne mają związek z Twoją pracą – wydarzyły się w miejscu pracy lub środowisku zawodowym?
  • Czy nieprawidłowości, które zgłosiłeś, stanowią zagrożenie dla interesu ponadindywidualnego – interesu pracodawcy lub interesu społecznego?
  • Czy zgłoszenie, którego dokonałeś, było oparte na faktach?

Specjalizująca się w ochronie sygnalistów fundacja Government Accountability Project charakteryzuje ich jako osoby, które korzystają z prawa do wolności wypowiedzi aby zatrzymać wszelkie działania szkodzące zaufaniu publicznemu w miejscu pracy.

Australijski badacz i działacz społeczny, twórca  Grupy Działania Sygnalistów w Queensland William De Maria, opisuje sygnalistę jako zatroskanego obywatela, który całkowicie lub głównie kieruje się interesem publicznym i dobrowolnie dokonuje ujawnienia znaczącej nieprawidłowości dostrzeżonej w trakcie wykonywania obowiązków zawodowych oraz zgłoszenia do osoby lub organu zdolnego podjąć śledztwo i pomóc w zaradzeniu problemowi.

Z kolei międzynarodowa pozarządowa organizacja Transparency International, która bada, ujawnia i zwalcza praktyki korupcyjne zwraca uwagę, że za sygnalistów należy uznać tych pracowników, którzy narażają się na groźbę kary poprzez raportowanie lub ujawnianie nieprawidłowości, w tym zagrożeń dla interesu publicznego.

Wielość definicji nie jest przypadkowa. Dowodzi raczej wspólnego mianownika dla różnych opisów tego samego zjawiska: sygnalista nie działa w swoim interesie.

Sygnalista w świetle Dyrektywy

Nas jednak najbardziej interesuje kim jest sygnalista w świetle Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej. Przypomnijmy, że od grudnia 2019 roku państwa członkowskie UE mają dwa lata na wdrożenie w krajowych porządkach prawnych regulacji, które przewidują nowe obowiązki dla przedsiębiorców w zakresie obsługi i ochrony sygnalistów.

Zakres przedmiotowy tzw. Dyrektywy o ochronie Sygnalistów dotyczy naruszeń w dziedzinach:

  • zamówień publicznych,
  • usług, produktów i rynków finansowych oraz zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu,
  • bezpieczeństwa produktów i ich zgodności z wymogami,
  • bezpieczeństwa transportu,
  • ochrony środowiska,
  • ochrony radiologicznej i bezpieczeństwa jądrowego,
  • bezpieczeństwa żywności i pasz, zdrowia i dobrostanu zwierząt,
  • zdrowia publicznego,
  • ochrony konsumentów,
  • ochrony prywatności i danych osobowych oraz bezpieczeństwa sieci i systemów informacyjnych.

Podkreślmy, że wymienione obszary nie wyczerpują spisu zachowań, których ujawnienie chroni sygnalistę na mocy Dyrektywy. Do takich czynów należą także wszelkie nieprawidłowości, które są sprzeczne z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, jak również naruszenia mające wpływ na interesy finansowe UE lub na jej rynek wewnętrzny.

Dyrektywa wprost nie definiuje sygnalisty, a jedynie wskazuje kto może być za niego uznany. Niezależnie od podstawy zatrudnienia, sygnalistą może zostać każdy pracownik, także osoba samozatrudniona, stażysta czy wolontariusz, jak również członek struktury korporacyjnej spółki (udziałowiec, akcjonariusz, członek organów zarządzających i nadzorczych) oraz pracownik zewnętrzny, na przykład podwykonawca albo dostawca.

Z Dyrektywy wynika również, że chroni ona nie tylko sygnalistów, ale i każdego, kto wskutek zgłoszenia nadużycia może stać się celem działań odwetowych. Mowa tutaj nie tylko o współpracownikach czy krewnych, ale także o osobach pomagających w zgłoszeniu – przedstawicielach związków zawodowych, doradcach, pracownikach organizacji społecznych etc. 

W momencie zgłoszenia sygnalista musi mieć uzasadnione przekonanie, że podaje informacje prawdziwe, ale nie ma znaczenia, czy w toku postępowania informacje te się potwierdzą. Jednak jeśli raport został złożony w złej wierze i świadomie zafałszowany, na zgłaszającego zostanie nałożona kara proporcjonalna do wagi oszustwa (tak, aby nie odstraszała uczciwych sygnalistów).

Źródła: wikipedia.org, sygnalista.pl, Marcin Waszak: „Strażnicy demokracji. Nowe perspektywy ochrony sygnalistów”, Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej.


Możemy pomóc Ci wdrożyć prosty system do sygnalizowania nieprawidłowości w Twojej firmie. Napisz do nas na kontakt@sygnanet.pl

Category : Sygnalista

Sygnalizowanie w miejscu pracy: dlaczego należy zezwolić na anonimowe zgłoszenie nadużycia?

Sygnalizowanie w miejscu pracy: dlaczego należy zezwolić na anonimowe zgłoszenie nadużycia?

Co jest największym ryzykiem dla Twojej firmy? Zdarzenia, o których nie wiesz. Niestety pracownicy niechętnie raportują o niepokojących zjawiskach przełożonych, częściej wychodzą z informacją poza organizację, zgłaszając nadużycia do Państwowej Inspekcji Pracy, opisują je na forach internetowych, nierzadko idą z problemem do prasy.