Category : Sygnalista

Dyrektywa o ochronie sygnalistów nie została wdrożona w terminie. Co to oznacza dla Twojej organizacji?

Dyrektywa o ochronie sygnalistów nie została wdrożona w terminie. Co to oznacza dla Twojej organizacji?

Dyrektywa o ochronie sygnalistów nie została wdrożona w Polsce w terminie narzuconym przez UE. Co to oznacza dla Twojej organizacji? Czy przepisy dyrektywy obowiązują? A może należy poczekać na krajową ustawę?

Dyrektywa o ochronie sygnalistów a transpozycja do polskiego porządku prawnego

Na przełomie 2021 i 2022 roku compliance miał pełne ręce roboty. Przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii wskazywały, że z wdrożeniem rozwiązań chroniących sygnalistów trzeba zdążyć do 17 grudnia 2021 r. Ale rzeczywistość okazała się zgoła inna…

Na stronach Rządowego Centrum Legislacji projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa pojawił się 18 października 2021 roku (projekt z datą 14.10.2021 r.). Ponad sto stanowisk zawierających wnioski o wprowadzenie zmian w proponowanej treści ustawy przesunęły jej implementację o kolejne miesiące. Dopiero 6 kwietnia br. doczekaliśmy się drugiej odsłony projektu ustawy, który ponownie został oddany do konsultacji. Co dalej? Tego nikt nie wie.

Możliwe konsekwencje dla Polski

Ta sytuacja może skutkować wszczęciem przez Komisję Europejską postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Jeżeli Państwo członkowskie nie poinformuje KE o implementacji, Komisja może skierować sprawę do Trybunału Sprawiedliwości z wnioskiem o nałożenie kary i stwierdzenie, że dany kraj naruszył prawo UE.

Przepisy dyrektywy o ochronie sygnalistów obowiązują, czy nie obowiązują?

I tak, i nie.

Z jednej strony dyrektywy wymagają transpozycji do porządku krajowego. W swojej istocie kierowane są do państw członkowskich, a nie do jednostek czyli nie nakładają wprost praw i obowiązków na przedsiębiorców czy osoby fizyczne.

Z drugiej strony co zrobić w sytuacji, gdy państwo członkowskie nie dokonuje transpozycji dyrektywy?

Dyrektywa przyznaje sygnalistom określone uprawnienia, takie jak możliwość dokonywania zgłoszeń oraz ochronę przed działaniami odwetowymi.

Zatem… czekać czy nie czekać?

Temat sygnalistów odbił się echem nie tylko wśród pracodawców, ale i… pracowników. Doniesienia medialne z ostatnich miesięcy pokazują, że sygnaliści w obliczu nieskutecznych procedur wewnętrznych lub ich braku zgłaszają naruszenia bezpośrednio do mediów.

Organizacje, które chcą rozpatrywać sprawy wewnętrznie, bez rozgłosu, już dawno wprowadziły niezbędne środki zapobiegawcze, takie jak procedury wewnętrzne i kanały do zgłaszania nieprawidłowości. Co więcej, z naszych doświadczeń wynika, że większość firm preferuje zgłoszenia anonimowe lub pozwala sygnaliście zdecydować, czy chce ujawnić swoją tożsamość.   

Chcesz dowiedzieć się więcej na temat Dyrektywy o ochronie sygnalistów i projektu ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa? Zajrzyj do naszej Akademii wiedzy, którą przygotowaliśmy we współpracy z doświadczonymi praktykami z branży prawnej, RODO i compliance.